همزمان با بیست و هشتم صفر الاحزان، سالروز شهادت پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله، بیت مرجع عالیقدر آیت الله العظمی سید صادق حسینی شیرازی دام ظله در شهر مقدس قم، میزبان اجتماع بزرگ عزاداران نبوی بود.
این مراسم روز چهارشنبه، بیست و یکم مرداد ماه سال ۱۴۰۵، با حضور صدها تن از عزاداران، علما، فضلا، طلاب و ارادتمندان به خاندان عصمت و طهارت علیهم السلام برگزار شد.
آیت الله العظمی شیرازی در آغاز بیانات خود، پس از عرض تسلیت به مناسبت فرا رسیدن سالروز شهادت پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله و حضرت امام رضا علیه السلام و به نقلی سالروز شهادت امام حسن مجتبی علیه السلام، بر اهمیت دعا برای تعجیل در فرج حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف تاکید کرده و فرمودند:
برای تعجیل فرج، بسیار دعا کنید؛ در شب و روز، پیش از نماز، در نماز و پس از نماز، هنگام صرف غذا، پیش از خواب، در سفر و حضر، همواره دعای تعجیل فرج را بر زبان داشته باشید. چنان که فرموده اند: «وَأَکْثِرُوا الدُّعَاءَ بِتَعْجِیلِ الْفَرَج فَإِنَّ ذَلِکَ فَرَجُکُمْ». معنای این فرمایش آن است که راهی برای فرج و گشایش شما، جز دعا برای تعجیل در فرج وجود ندارد.
مرجع عالیقدر در ادامه، از تمامی خادمان و عزاداران حسینی در سراسر جهان قدردانی کرده و فرمودند:
بر خود لازم می دانم از همه خدمات، زحمات، عزاداری ها، هیئات و مواکبی که در این دو ماه محرم و صفر، و حتی در روزهای پایانی آن، در هر نقطه از جهان برپا شد، صمیمانه تشکر کنم. از همه کسانی که از آغاز محرم، یا حتی چند روز پیش از آن، در اقامه این مجالس و شعائر الهی نقش آفرین بودند، قدردانی می کنم، چراکه همه این تلاش ها عبادت و همه آن ها از مصادیق شعائر الهی است.
آیت الله العظمی شیرازی در تبیین جایگاه شعائر، با اشاره به برگزاری مراسم پیشواز محرم، اظهار داشتند:
گرچه در زمان ائمه علیهم السلام عزاداری پیش از محرم به این شکل مرسوم نبود، اما بارها عرض کرده ام که شعائر، امری عرفی است، زیرا نه قرآن کریم و نه روایات، مصادیق شعائر را به صورت محدود و مشخص تعریف نکرده اند و از همین رو، بسیاری از جلوه های آن براساس عرف دینی شکل می گیرد.
ایشان در بخش دیگری از سخنان خود، به موضوع هفته و دهه محسنیه پرداخته و تصریح کردند:
برخی درباره ایام، هفته یا دهه محسنیه گفته اند که اینها بدعت است؛ در حالی که اگر کسی چنین ادعایی دارد، باید یک فقیه یا مرجع تقلید را نشان دهد که این برنامه ها را بدعت دانسته باشد. بدعت، نسبت دادن چیزی به دین است که از دین نباشد. اگر هفته و دهه محسنیه از شعائر اهل بیت علیهم السلام باشد، بی تردید در قلمرو دین قرار دارد و بدعت نخواهد بود.
مرجع عالیقدر همچنین تاکید کردند:
لازم نیست هر شعیره ای عیناً در زمان ائمه علیهم السلام وجود داشته باشد. اینکه گفته شود شعائر فقط باید همان اموری باشد که در عصر ائمه علیهم السلام وجود داشته، سخنی نادرست و تکرار همان دیدگاهی است که برخی جریان های منحرف، نظیر وهابیّت، مطرح کرده اند. بسیاری از این برنامه ها، جلوه های جدید همان شعائر اصیل دینی هستند.
آیت الله العظمی شیرازی با اشاره به رواج مراسم استقبال از محرم در سال های اخیر افزودند:
اینکه امروز در نقاط مختلف جهان، چند روز پیش از محرم، مردم با عناوین گوناگون به استقبال این ماه می روند، هر چند در گذشته چنین رسمی وجود نداشت، اما همه این برنامه ها از مصادیق تعظیم شعائر حسینی است.
ایشان سپس با استناد به فرمایش ائمه علیهم السلام فرمودند:
ائمه علیهم السلام فرموده اند: «عَلَیْنَا إِلْقَاءُ الْأُصُولِ وَعَلَیْکُمُ التَّفْرِیع»؛ یعنی اصول و ریشه های معارف را ما بیان می کنیم و شما باید براساس همان اصول، فروع و مصادیق را استخراج کنید.
مرجع عالیقدر در ادامه، از همه کسانی که در برپایی شعائر اهل بیت علیهم السلام مشارکت داشته اند، تجلیل کرده و فرمودند:
از همه مردم؛ زن و مرد، کوچک و بزرگ، فقیر و غنی، و هرکسی که در هر نقطه از جهان به اندازه توان خود در برپایی شعائر مقدس امام حسین علیه السلام و دیگر اهل بیت پیامبر خدا صلی الله علیه وآله، حضرت زهرا سلام الله علیها و دوازده امام معصوم علیهم السلام نقش آفرین بوده است، صمیمانه تشکر می کنم. این خدمت، یک مستحب شرعی و فضیلتی بزرگ است و برای همه آنان دعا می کنم و از همه نیز درخواست دعا دارم.
آیت الله العظمی شیرازی سپس بر اهمیت دعا برای خادمان شعائر تاکید کرده و فرمودند:
بر همه مستحب است که برای خدمتگزاران شعائر اهل بیت علیهم السلام دعا کنند. من نیز به وظیفه خود عمل می کنم و در طول سال، شب و روز، در نماز، پس از نماز و در فرصت های مختلف، تا آنجا که توفیق الهی یاری کند، برای آنان دعا می کنم؛ به ویژه برای خادمان شعیره مقدس اربعین امام حسین علیه السلام.
مرجع عالیقدر در ادامه، خطاب به همه خادمان اربعین در سراسر جهان فرمودند:
هرکس صدای مرا در هر زمان و هر نقطه از جهان می شنود، تلاش کند آن خدمتی را که امسال برای اربعین انجام داده است، در سال آینده اندکی بیشتر و بهتر انجام دهد.
ایشان همچنین افزودند:
از هم اکنون برای اربعین آینده برنامه ریزی کنید. هرکس، در هر جای دنیا، چه در عراق و چه خارج از عراق، چه با حضور در مسیر زیارت و چه با خدمت رسانی به زائران، هر مقدار که امسال در تعظیم شعائر حسینی توفیق داشته است، بکوشد سال آینده خدمت خود را از نظر کمی و کیفی ارتقا دهد.
آیت الله العظمی شیرازی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به جایگاه پیامبر خدا صلی الله علیه وآله فرمودند:
پیامبر خدا صلی الله علیه وآله فرمودند: «قَدْ جِئْتُکُمْ بِخَیْرِ الدُّنْیَا وَالْآخِرَةِ». هرکس پیرو حقیقی پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله باشد و به فرمایش ها، سیره، رفتار و تقریرات آن حضرت عمل کند، به خیر دنیا و آخرت دست خواهد یافت.
ایشان سپس با استناد به این فرمایش های پیامبر خدا صلی الله علیه وآله، درباره حقوق خانواده اظهار داشتند:
پیامبر خدا صلی الله علیه وآله فرمودند: «الْمُؤْمِنُ یَأْکُلُ بِشَهْوَةِ أَهْلِهِ، وَالْمُنَافِقُ یَأْکُلُ أَهْلُهُ بِشَهْوَتِهِ». پیامبر خدا صلی الله علیه وآله ده سال در حجاز، مکه، مدینه و مناطق اطراف آن حکومت کردند. اگر تاریخ آن دوران را بررسی کنید، خواهید دید که طلاق در جامعه اسلامی آن روز بسیار اندک بود و یکی از مهم ترین عوامل آن، همین رعایت خواسته های خانواده بود.
مرجع عالیقدر در تبیین این روایت افزودند:
بخش مهمی از طلاق های امروز، نتیجه بی توجهی به همین دستور نبوی است. مرد باید خواسته های خانواده خود را رعایت کند، نه اینکه همواره خانواده را وادار به تبعیت از خواسته های خویش بدارد، البته این رعایت، متقابل است و قرآن کریم می فرماید: «وَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِی عَلَیْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ».
آیت الله العظمی شیرازی سپس با نقل نمونه ای از یک گزارش اجتماعی فرمودند:
سال ها پیش در روزنامه یکی از کشورهای اسلامی خواندم که در یک تالار، طی یک سال بیش از صد عقد و ازدواج برگزار شده بود، اما هنگام بررسی وضعیت همان زوج ها در پایان سال، روشن شد که نزدیک به شصت درصد آنان، پیش از پایان نخستین سال زندگی مشترک، از یکدیگر جدا شده بودند. این واقعیت، فاصله جامعه امروز با سیره پیامبر خدا صلی الله علیه وآله را نشان می دهد.
ایشان تأکید کردند:
یکی از عوامل این فروپاشی ها، بی توجهی به همان فرمایش پیامبر خدا صلی الله علیه وآله است که مومن باید خواسته خانواده خود را بر خواسته شخصی خویش مقدم بدارد.
مرجع عالیقدر در ادامه، توصیه ای کاربردی به خانواده ها ارائه کرده و فرمودند:
اگر کسی تاکنون چنین روشی نداشته است، از همین امروز آن را آغاز کند. اگر خانواده غذایی را دوست دارند که خود او دوست ندارد، مومن باید خواسته خانواده را مقدم بدارد و همان غذایی را انتخاب کند که آنان دوست دارند، هر چند مطابق میل خودش نباشد.
آیت الله العظمی شیرازی در بخش دیگری از بیانات خود، به موضوع شهادت پیامبر خدا صلی الله علیه وآله پرداخته و فرمودند:
قرآن کریم درباره پیامبر خدا صلی الله علیه وآله می فرماید: «أَفَإِنْ مَاتَ أَوْ قُتِلَ». این آیه، همراه با روایات متواتری که شیعه و اهل سنت نقل کرده اند، نشان می دهد که پیامبر خدا صلی الله علیه وآله به مرگ طبیعی از دنیا نرفتند، بلکه به شهادت رسیدند.
ایشان در ادامه تاکید کردند:
شایسته است درباره پیامبر خدا صلی الله علیه وآله تعبیر «شهادت» به کار برده شود، نه صرفا «وفات» یا «رحلت»؛ زیرا خود ائمه علیهم السلام نیز بر شهادت آن حضرت تصریح فرموده اند.
مرجع عالیقدر سپس بر نقش اجتماعی حسینیه ها و مساجد تأکید کرده و فرمودند:
همه کسانی که امروز یا در آینده این سخنان را می شنوند، تلاش کنند حسینیه های خود را به مدرسه، دارالایتام، پایگاه کمک به فقرا و مرکز خدمت به جامعه تبدیل کنند. مسجد، حسینیه و موسسه خیریه باید محل انجام هرگونه کار خیر و خدمت به مردم باشد.
آیت الله العظمی شیرازی در ادامه افزودند:
چرا باید این همه حسینیه، مسجد و موسسه خیریه، بیست و چهار ساعت خالی بماند؟ هر مقدار که توان و امکان دارید، این مراکز را با فرهنگ پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله و اهل بیت علیهم السلام زنده کنید؛ با آموزش احکام، عقائد، اخلاق و معارف اسلامی. بسیاری از این مسئولیت ها واجبات کفایی است؛ اما در بسیاری از نقاط جهان، به دلیل کمبود نیرو، عملا به وظیفه ای عینی تبدیل شده است.
ایشان در ادامه، با تأکید بر ضرورت آموزش معارف دینی فرمودند:
از میان هزاران حکم الهی، چه تعداد از مردم واجبات و محرمات را می شناسند؟ چه اندازه با اخلاق اسلامی و وظایف اخلاقی خود آشنا هستند؟ بسیاری حتی از حرمت گناهانی مانند قطع رحم آگاهی ندارند و بخشی از این کوتاهی، متوجه کسانی است که می دانند، توان آموزش دارند، اما دانسته های خود را به دیگران منتقل نکرده اند.
مرجع عالیقدر در بخش پایانی سخنان خود، با نقل روایتی از پیامبر خدا صلی الله علیه وآله درباره کنترل خشم فرمودند:
شخصی خدمت پیامبر خدا صلی الله علیه وآله رسید و درخواست نصیحت کرد. آن حضرت فرمودند: «لا تَغْضَبْ»؛ عصبانی مشو. بار دوم همان درخواست را تکرار کرد و پیامبر خدا صلی الله علیه وآله باز همان جمله را فرمودند: «لا تَغْضَبْ». بار سوم نیز درخواست نصیحت دیگری کرد، اما پیامبر خدا صلی الله علیه وآله برای سومین بار همان توصیه را تکرار فرمودند: «لا تَغْضَبْ».
آیت الله العظمی شیرازی در پایان، با اشاره به اهمیت این تکرار فرمودند:
در روایات پیامبر خدا صلی الله علیه وآله و اهل بیت علیهم السلام کمتر دیده می شود که یک توصیه، سه بار و در پاسخ به درخواست های مکرر تکرار شده باشد. اگر انسان از امروز تصمیم بگیرد بر خشم خود مسلط باشد، به تدریج کمتر گرفتار عصبانیت خواهد شد؛ اما اگر چنین تصمیمی نگیرد، ممکن است در روز قیامت با هزاران مورد خشم و عصبانیت در نامه اعمال خود روبرو شود و نتواند پاسخگوی همه آنها باشد.
آیت الله العظمی شیرازی دام ظله در پایان سخنان خود، با ابراز امیدواری به توفیق الهی برای عمل هرچه بیشتر به آموزه های دینی، دعا کردند خداوند متعال به ایشان و همه حاضران و شنوندگانی که این سخنان را اکنون یا در آینده می شنوند، توفیق عمل به فرمایشات قرآن کریم و رهنمودهای پیامبر خدا صلی الله علیه وآله را عنایت فرماید. ایشان همچنین ابراز امیدواری کردند که اگر در عمل به این توصیه ها توفیقی حاصل شده است، این توفیق افزایش یابد و اگر تاکنون در برخی موارد کوتاهی صورت گرفته، زمینه عمل و جبران فراهم شود.