LOGIN
طلاب علوم دینی
alshirazi.org
تبلیغ رفتاری
کد 695
نسخه مناسب چاپ کپی لینک کوتاه ‏ 07 آذر 1400 - 22 ربيع الثاني 1443

1- باید با یکدیگر، با افراد خانواده و با عامه مردم با اخلاق خوب برخورد و تعامل داشته باشید.

2- حسنِ خلق در تبلیغ واجب کفایی است. مهم ترین عامل موفقیت های پیامبر صلی الله علیه وآله، حسن خلق او بود که قرآن در این زمینه فرموده است: «لَقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ». پس مبلغان باید «ادْفَعْ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ السَّیِّئَةَ» را سرلوحه امور تبلیغی خود قرار دهند.

3- اخلاق نیک برای هدایت مردم ـ همچنانکه در سیره تبلیغی پیامبر صلی الله علیه وآله مشهود است ـ امری لازم است.

4- اهل علم را به خویشتنداری بیشتر و تأسی به پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله و امامان معصوم علیهم السلام فرا می خوانم.

5- کسانی که در دفاتر و نهادهای فرهنگی و مذهبی به فعالیت و نشر آداب و اخلاق و معارف اسلامی مشغولند باید خوش اخلاقی را همیشه در برخورد با همکاران، مردم عادی و در تمام لحظات و صحنه های زندگی رعایت کنند؛ چراکه حسن خلق در تعیین ارزش خدمات آنان مؤثر است و هرچه اخلاق آنان بهتر باشد، ارزش خدماتشان افزون تر خواهد شد.

6- هر انسانی، به ویژه پدران و مادران، باید با اعمال درست خود، دین را برای فرزندان خود تجلی خارجی بخشند. بدین معنا که خود در عمل به واجبات پایبند باشند؛ چراکه این رفتار، تبلیغ عملی بوده و از تبلیغ گفتاری، در فرزندان و دیگران اثرگذارتر است.

7- ایفای مسئولیت باید با اخلاق خوب و صبر فراوان صورت گیرد.

8- تأثیر یك دعوت عملى به مراتب از هزار دعوت زبانى بیشتر است؛ زیرا افرادى كه با نیكان ـ به حسب برداشت خود ـ همنشین بوده اند و هستند و رفتارهاى نیكوى آنان را دیده‏ اند تأثیرپذیریشان بیشتر بوده است، در حالى كه شنیدن هزاران موعظه بدون عمل، تأثیرى به مراتب كمتر دارد.

9- سعى كنیم نمونه‏ هاى تقوا، زهد و اخلاق عملى را به مردم نشان بدهیم؛ همان اخلاقى را كه ائمه اطهار علیهم السلام در روایات خود از ما خواسته ‏اند.

10- دو نكته بسیار مهم وجود دارد كه براى اهل علم شایسته تأمل همه جانبه و دقت كامل است. نخست: پرداختن به زهد حقیقى و دوم: عدم تظاهر به چیزهایى است كه نفرت و دورى مردم را از دین و روحانیت و تشیع باعث مى ‏شود.

11- روحانیان باید به گونه ‏اى رفتار كنند كه خویشاوندان نَسبى و سببى به وجود آنان افتخار و آرزو كنند كاش دیگر اعضاى سببى و نسبى خانواده مانند این فرد روحانى مى ‏بودند. بى ‏شك این امر با هوشیارى، دقت، كوشش و استعانت از پروردگار متعال حل مى ‏شود.

12- چنان كه مى ‏دانیم شیعه و دوست دار اهل بیت علیهم السلام نباید به گونه ‏اى رفتار كند كه كفار متنفر شوند، چه رسد به مؤمنان و مسلمانان. در تعالیم پیشوایان ما فراوان بدین نكته اشارت رفته است كه باید دوستان ما نه به زبان كه به دست و جوارح، مردم را به سوى تقوا و ایمان فرا خوانند.

13- خلاصه سفارش‏ ها این است كه حامل دنیا نباشیم و در مقام ثبوت واقعاً زاهد باشیم. دیگر اینكه ظاهر پسندیده ‏اى داشته باشیم و حتى در برخورد با كافران به گونه ‏اى عمل كنیم كه آنان را نسبت به آیین تشیع جذب و علاقه مند سازیم.

14- یكى از توصیه ‏ها به اهل خطابه و منبر این است كه اگر در جایى مشغول تبلیغ و اقامه شعائر بودید، چند نفر را كه صلاحیت دارند انتخاب كنید تا همیشه با شما معاشرت داشته باشند. این افراد بیش از آنكه از گفتار شما چیزى بیاموزند، از كردار شما - كه به مراتب درس‏ آموزتر و مؤثرتر است - درس مى ‏آموزند.

15- اگر سربازان و وكلاى امام زمان عجل الله فرجه آن‏ گونه كه شایسته و بایسته است عمل كنند، پاداش عظیمى خواهند داشت. و در مقابل اگر بد كنند، مورد بازخواست شدید قرار خواهند گرفت.

16- شكى نیست كه اگر ما اهل علم پسندیده عمل كنیم و نیت خود را براى كسب رضایت خداى متعال خالص گردانیم و در حد توان عقلى و علمى، گفتار و كردارمان پسندیده باشد، به مقام و افتخار بزرگى نائل خواهیم شد.

17- تصمیم بگیریم در تبلیغ و موعظه و تربیت، از جهت عمل و گفتار، پایبند اخلاق باشیم؛ چه اینكه اگر اخلاق را مهم‏ ترین عنصر موفقیت یك مبلغ ندانیم، حداقل باید آن را یكى از عناصر بسیار مهم موفقیت بدانیم.

18- نقش اخلاق در سازندگى و تربیت افراد، بسیار مهم است و اساساً فلسفه بعثت پیامبر اسلام‏ صلى الله علیه وآله گسترش اخلاق بوده است؛ چه اینكه حضرتش در این باره فرموده‏ اند: «إنّما بعثت لأتمّم مكارم الأخلاق؛ تنها براى كمال بخشیدن به والایى‏ هاى اخلاقى برانگیخته شدم».

19- تأثیر اخلاق در هدایت مردم بسیار مهم است.

20- براى دستیابى به نتیجه مطلوب باید تصمیم بگیریم عملاً به زیور اخلاق و ویژگى ‏هاى آن، همچون صبر، بردبارى و صداقت آراسته شویم و در برابر ناسزا و انتقاد بردبار باشیم.

21- جا دارد هركسى در حد توان خود براى تربیت خود و خانواده، بستگان، فروشنده، خریدار و سایرین با اخلاق زیبا برخورد كند، كه این تعامل باعث خواهد شد جامعه اصلاح شود و در چنین جامعه ‏اى غالباً افرادِ صالح تربیت مى ‏شوند.

22- ما اهل علم و مبلغان با توجه به مسئولیت سنگینى كه در برابر مردم و تربیت آنان داریم، براى اینكه بتوانیم در هدایت مردم تأثیرِ جدى و سازنده داشته باشیم، باید به اخلاق اسلامى آراسته شویم.

23- براى اینكه قرآن عامل هدایت ما شود، باید از ابزار اخلاق و تربیت استفاده كنیم و بدانیم كه مهم‏ ترین ابزارِ موفقیت در هدایت و تربیت مردم، اخلاق و پیوند با مردم و به فكر مردم بودن است.

24- هدایت مردم امكان دارد و مى ‏توان در هدایت مردم موفق شد و یكى از اساسى ‏ترین و مهم ‏ترین عامل موفقیت در امر هدایت مردم، اخلاق است.

25- ما اهل علم اگر مى ‏خواهیم سخن‏ مان در ماه مبارك رمضان، در سخنرانى ‏ها، درس ‏ها و گفتگوها با دوستان مؤثر باشد، باید خودمان از اخلاق خوب برخوردار باشیم.

26- تلاش كنیم همواره از كلمات و ادبیات سازنده و مهرآمیز استفاده كنیم.

27- برخورد تند با گناهكاران، نه تنها اثر مثبت ندارد، بلكه نتیجه آن معكوس است و باید توجه داشته باشیم كه این گونه برخوردها نهى از منكر نیست، بلكه خدا چیز دیگرى را فرمان داده، مى‏ فرماید: «ادْعُ إِلَى‏ سَبِیلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جَدِلْهُم بِالَّتِى هِىَ أَحْسَنُ؛ با حكمت و اندرز نیكو به راه پروردگارت دعوت كن و با آنان به [شیوه ‏اى] كه نیكوتر است مجادله نماى».

28- تندى و پرخاشگرى پسندیده و كارساز نیست.

29- موعظه حسنه سازنده و تأثیرگذار است و البته ممكن است تأثیر فورى نداشته باشد و مثلاً پس از بیست سال مؤثر واقع شود. به هر حال اخلاق سازنده است، اما تندى اثر معكوس دارد.

30- باتوجه به اینكه مسئولیت ارشاد مردم بر عهده عالمان است، یكى از شیوه‏ هاى مهم در ارشاد آنان این است كه عالمان با عمل خودشان مردم را هدایت كنند.

31- یقیناً اگر عالمى در برخورد با همسر، فرزندان، بستگان و اطرافیان با تواضع و گذشت باشد، آنان تحت تأثیر این گونه اخلاق قرار مى‏ گیرند و عملاً درس گذشت و تواضع را مى ‏آموزند.

32- با عمل خود دیگران را ارشاد كنیم و فضاى اخلاقى را بر جامعه حاكم گردانیم؛ زیرا همان‏گونه كه اگر هوا  گرم یا سرد باشد بر همه تأثیر مى‏ گذارد، شعاع اخلاق نیز از محیطِ كوچك خانواده و محیط كار فراتر مى ‏رود و بر كل جامعه اثر مثبت مى‏ گذارد.

33- یکی از عوامل موفقیت در هدایت مردم صفح (گذشت) است. به این معنا  كه هركس نسبت به دیگران از جمله: بستگان، شاگردان، اطرافیان، دوستان و سایر مردم با گذشت برخورد كند و چنانچه از كسى خطایى سر زند، سخن تندى بر زبان آورد یا رفتارى نامطلوب مرتكب شود، واكنشى خشك و درشت نشان ندهد و مقابله به مثل نكند، بلكه برخورد ناشایست آنان را نادیده بگیرد، موفق خواهد شد.

34- اگر بنا باشد انسان با كسى كه او را ناسزا گفته، تهمت زده یا مسخره كرده مشاجره و برخورد كند، نه تنها سودى عایدش نمى‏شود، بلكه عمرش را صرف كارهاى بى ‏فایده كرده است.

35- كسى كه مى ‏خواهد به مردم خدمت كند و آنان را به راه راست هدایت كند، باید با گذشت باشد.

36- با تواضع، تلاش و گذشت وسیله موفقیت خود را در آگاه كردن و هدایت مردم فراهم كنید.

37- روحانیان مى ‏بایست با حسن نیت و ارشاد و گفتارى منطقى و دوستانه، مشكلات فردى، اجتماعى، اخلاقى و ... را برطرف كنند.

38- مطلب اول این است كه خودمان مبلّغ عملى باشیم و دوم اینكه اگر روحانى دیگرى مرتكب یك خطایى شد، نگوییم گناه آن به گردن خود اوست، بلكه هر مقدار كه مى ‏توانیم سعى در جبران آن خطا كنیم تا مردم از اسلام، تشیع و روحانیت فاصله نگیرند.

39- می سزد مبلغان، رفتار کریمانه پیامبر صلی الله علیه و آله را الگوی فعالیت های تبلیغی خود قرار دهند و در برابر ناملایمات و اهانت ها صبر کنند و با تقلید از راه و روش پیشوایانِ دین و آیات قرآن، آن را به نحو نیکو و با رفتاری پسندیده پاسخ دهند.

40- انسان باید با عمل خود در كنار گفته ‏ها و نوشته ‏هاى خویش مُبلّغ دین باشد.