1- جنگ های پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله
چنانکه در تاریخ آمده است، تمام جنگ های رسول خدا صلی الله علیه و آله جنگ دفاعی بود و هیچ گاه ایشان آغازگر جنگ نبودند. به گواهی تاریخ، مشرکان برای کشتن پیامبر صلی الله علیه وآله همدست و همدل شدند و آن حضرت به فرمان خدای سبحان، از مکه مکرمه به مدینه منوره هجرت کردند. مشرکان صدها کیلومتر تا مدینه آن حضرت را دنبال کردند تا با کشتن حضرتش، اسلام را از ریشه برکنند، ولی موفق نشدند.
بعدها حضرت محمد مصطفی صلی الله علیه وآله در ماجرای فتح مکه پیروزمندانه وارد مکه شد؛ شهری که هزاران تن از مشرکان ساکن آن دست شان به خون مؤمنانی آلوده بود که یا زیر شکنجه و یا در جنگ هایی که بر رسول خدا صلی الله علیه وآله و مسلمانان تحمیل می کردند، به شهادت رسیده بودند. با این حال رسول خدا صلی الله علیه وآله از موضع اقتدارِ همراه با فضیلت، عفو عمومی صادر کردند و خطاب به آنان فرمودند: «إذهبوا أنتم الطلقاء؛ بروید که شما آزاد شدگانید».
اگر کسی غیر از آن حضرت مورد آزار و شکنجه مشرکان، مسیحیان و یهودیان مکه ـ که پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله سال های سال آن را تجربه کرده بودند ـ قرار می گرفت، آن هنگام که به قدرت می رسید، بی تردید صدها چوبه دار برمی افراشت و هزاران تن از آنان را می کشت. اما ایشان کسی را نکشتند، چراکه می خواستند بنیان فضائل را پی نهند و نخستین وصیّ ایشان، یعنی امیرمؤمنان علی علیه السلام همان راه را پیمودند. سه جنگ ظالمانه و سنگین جمل، صفین و نهروان بر ایشان تحمیل شد و آن حضرت در هر سه جنگ پیروز میدان بودند، اما پس از پایان یافتن جنگ، امام علیه السلام با اینکه قدرت داشتند هرچه می خواهند با جنگ افروزان و سپاه دشمن انجام دهند، به دلیل پایبندی به فضائلی که رسول خدا بدان متعهد بودند، متعرّض بازماندگان جنگ نشدند.
مسلماً اگر کسی غیر از امیرمؤمنان علی علیه السلام بر دشمن خود پیروز می شد، فارغ از رعایت نمادهای اخلاقی اسلام هزاران تن را قتل عام می کرد.
2- پرهیز از جنگ
امیرمومنان پنج سال بر گستره بزرگی از این خاکدان حکومت کردند که به حسب تقسیمات جغرافیایی امروز پنجاه کشور از اروپا، افریقا، خاورمیانه و اطراف آن را فرا می گرفت. آن حضرت در دوران حکومت خود با مشکلات ناشی از کشمکش ها و منازعات در داخل گستره اسلامی رو در رو بود که از آن جمله می توان از تحمیل سه جنگ بزرگ بر آن حضرت یاد کرد، اما چنان که در منابع حدیثی و تاریخی آمده است، حضرتش چندین بار کوشید تا جنگی رخ ندهد، اما با این حال جنگ را بر ایشان تحمیل کردند و در نتیجه جنگ های جمل، صفین و نهروان به وقوع پیوست.
آن حضرت در این جنگ ها هماره حالت دفاعی داشتند و هرگاه دشمن از جنگ دست بر می داشت، همه چیز را نادیده گرفته و جنگ را به پایان می بردند. چنین منش و روشی را جز در تاریخ و سیره رسول خدا صلی الله علیه وآله، در هیچ برهه تاریخی ای نمی توان یافت.
دیگر وجه تمایز حکومت حضرت علی علیه السلام به عنوان رهبر و پیشوای شیعیان این بود که در تمام دوران حکومت شان حتی یک قربانی گرایش های سیاسی نداشتند، اما دیگرانی که پس از ایشان قدرت را در دست گرفتند هزاران انسان را به جرم های سیاسی به کام مرگ فرستادند. به عنوان مثال، در تاریخ آمده است که پس از به شهادت رسیدن امیرمؤمنان علیه السلام، معاویه طی یک نوبتِ چند روزه، سی هزار انسان را به جرم های سیاسی کشت.
دیگر وجه تمایز حکومت حضرت علی علیه السلام این بود که در تمام دوران حکومت ایشان یک مورد زندانی سیاسی وجود نداشت، ولی پس از ایشان سایر حاکمان به نام اسلام، هزاران و حتی ده ها هزار زندانی داشتند که جرمشان سیاسی بود و به همین علت در بند گرفتار شده بودند. شکنجه دیگر مقوله ای است که در حکومت امیرمؤمنان علیه السلام وجود نداشته و تاریخ حتی نمونه ای از آن را به یاد ندارد و ثبت نکرده است که حضرت علی علیه السلام آن را تأیید کرده و اجازه چنین کاری را داده باشد، حتی در تعامل با کسانی که با حضرتش دشمنی ورزیده یا رو در رو او را دشنام می دادند.
در دعوت دیگران به این فضیلت و ارجمندی بکوشید و مبادا با کوتاهی در ارشاد و راهنمایی بستگان، آشنایان و نزدیکان به این مذهب، خود را از پاداش کامل اخروی محروم کنید. باید توجه داشت که اگر کسی نعمتی والا و ارزشمند به دست آورد، نباید از برخوردار کردنِ دیگران از آن نعمت دریغ کند و بخل ورزد.
3- امنیت در گرو اسلام
مورخان نوشته اند هنگامى كه پیامبر اسلام صلى الله علیه وآله مبعوث شدند، اسلام و آموزه هایش را به مردم عرضه كردند و فرمودند از این تاریخ به بعد آیین یهودیت، مسیحیت و مجوسیت نسخ شده و بت پرستى نیز هیچ گاه تأمین كننده سعادت مردم نبوده و نیست. پس بدانید كه دین اسلام تنها دینى است كه مى تواند سعادت دنیا و آخرت شما را تأمین كند، اما باوجود چنین اعتقادى كسى را براى پذیرش اسلام تحت فشار قرار ندادند و یهودیانى هم كه در برخورد با پیامبر اسلام صلى الله علیه وآله كشته شدند، همه علیه آن حضرت جنگ كرده بودند و هنگامى كه پیامبر صلى الله علیه وآله از خود دفاع مى كردند، كشته شدند وگرنه جنگ پیامبر صلى الله علیه وآله با آنان ابتدایى نبود.
به هر حال، از هنگامى كه پیامبر اسلام صلى الله علیه وآله به مردم اعلام كردند، تنها اسلام تأمین كننده سعادت دنیا و آخرت شماست، نه دیگر ادیان، دشمنى ها و جنگ ها برضد پیامبر صلى الله علیه وآله شروع شد كه بنا به نوشته مورخان در طول عمر شریف آن حضرت هشتاد و چهار جنگ بر آن حضرت تحمیل كردند.
نكته مهمى كه در این جنگ ها وجود دارد آن است كه تعداد كل كشته هاى این جنگ ها و حمله ها اعم از مسلمانان و كفار یك هزار و چهارصد نفر بوده است. به گواهى تاریخ هیچ دینى موفق نشده است با این تعداد اندك تلفات به سرعت در جهان گسترش یابد و به قدرت برسد. آیا این سعادت نیست؟