LOGIN
اخلاق اسلامی
alshirazi.org
ترک خشم
کد 647
نسخه مناسب چاپ کپی لینک کوتاه ‏ 29 آبان 1400 - 14 ربيع الثاني 1443

1- در صورتی که انسان عزمِ ترک خشم کند، نفس و جان او به تدریج بر این عزم استوار و تقویت می شود و ترک خشم را امری طبیعی خواهد یافت و در مقابلِ هیچ محرکی واکنش نشان نخواهد داد و در نتیجه پایبندی به اخلاق والا برایش آسان می شود.

2- بر همه شما زن و مرد، پیر و جوان لازم است که بر ترک غضب تصمیم جدی بگیرید.

3- شایسته آن است که آدمی تصمیم جدی بر ترک غضب بگیرد و بدین ترتیب دینِ خود را از گزند این آفت پاس بدارد.

4- خدای متعال توان مهار خشم را به ما داده است و فقط کافی است تصمیم جدی بگیریم و از خدا و اهل بیت علیهم السلام مدد بخواهیم. حتی اگر دچار خشم شدید و به یاد این فرمایش نبوی افتادید استغفار کنید و از نو تصمیم خود را در این خصوص تجدید نمایید. حتی اگر صدبار هم این اتفاق افتاد به همین نحو عمل کنید و چنین چیزی بهتر از آن است که انسان مهار خود را به دست قوه غضب بسپارد.

5- شایسته است که انسان پس از هر نماز و در همه حال از درگاه الهی بخواهد او را بر خشم خود چیرگی بخشد.

6- کسی که می خواهد از آثار زیانبار خشم در امان بماند باید تصمیم بگیرد همیشه از خشم دوری کند و اگر دچار خشم شد بر احساسات خود چیره شود. کسی که چنین تصمیمی گرفته باشد، موارد خشم در زندگی روزانه اش کم تر می شود و حتی اگر خشمگین شد، شدت خشمش به گونه ای نخواهد بود که او را به ارتکاب گناه یا جرم وا دارد.

7- شایسته است که زنان و مردان مؤمن عزم خود را برای رهایی از غضب جزم کنند تا زندگی خود و دیگران را از این آفت نجات دهند و در دنیا و آخرت سعادتمند باشند.

8- هرکس در حال خشم مبتلا به نوعی تألم خاطر می شود و همه مردم در این نقطه مشترک هستند، ولی مهم آن است که انسان اجازه ندهد این حالت تألم از درون او به بیرون سرایت کند و باعث تألم خاطر اطرافیان شود.

9- وقتی مقتضیات و اسباب غضب موجود باشد، بسیار دشوار است که انسان غضبناک نشود. این کار براثر تصمیم قطعی و تمرین حاصل می شود و کسی که چنین تصمیمی گرفته باشد و تمرین کند، اندک اندک موفق می شود در موارد غضب هرگز خشمگین نمی شود.

10- آخرت با چنان وسعت و کمال، ارزش این را دارد که براى کسب آن انسان در دنیا ـ که دار بلا و امتحان و سختى است ـ خشم خود را به رغم میل باطنى فرو خورد و بردبارى پیشه کند و در عوضِ تحمل سختى مختصر دنیایى، آسایش و نعمت‏هاى جاودانه آخرت را براى خود بیندوزد.

11- انسان نباید بر خشمگین نشدن خود در قبال جریان و حرکتی افسوس بخورد و خود را بیازارد؛ چراکه پرهیز از خشمگین شدن عمل مهمی برای آینده انسان در دنیا و آخرت به شمار می رود، چه این که کسی که خشمگین می شود، گناهانش فزونی می گیرد و آن که کمتر دچار این حالت می شود، گناهانش نیز کمتر خواهد بود.

12- انسان باید در خانه، مدرسه، دانشگاه، بازار، جامعه و در جای جای زندگی بر ترک خشم مصمم باشد و از آن دوری گزیند و البته چنین چیزی مستلزم تمرین فراوان است.

13- در صورتی که انسان عزمِ ترک خشم کند، نفس و جان او به تدریج بر این عزم استوار و تقویت می شود و ترک خشم را امری طبیعی خواهد یافت و در مقابل هیچ محرکی واکنش نشان نخواهد داد و در نتیجه پایبندی به اخلاق والا برایش آسان می شود.

14- بر زنان و مردان با ایمان شایسته است که بر ترک خشم و پرهیز از آن عزم خود را جزم کنند. البته به استثنای خشم برای خدا و در راه خدا.

15- کسی که بر ترک عصبانیت مصمم نباشد، در روز قیامت نامه ای از اعمال خود در دست خواهد داشت که هزاران خشم در آن دیده می شود و در پی هربار خشمگین شدن گناهی مانند: دشنام دادن، ناسزاگفتن، دروغ، غیبت، سخن چینی، کفران نعمت و ظلم به دیگران به چشم می خورد. در آن هنگام انسان نمی تواند وجود این همه گناه را توجیه کند.

16- اگر انسان تصمیم به ترک عصبانیت بگیرد، موارد گناهان ارتکابی اش کم شده یا نابود می گردد. 

17- اگر انسان تصمیم جدّی بر ترک خشم و عصبانیت نگیرد، چه بسا در روز قیامت در نامه اعمالش گناه خشم گرفتن و عصبانی شدن عرضه شود و ببیند که مثلاً هزاران بار دچار غضب و حالات و گناهان ناشی از غضب شده و پیامد آن را می بیند.

18- بر همه شما زن و مرد  و پیر و جوان  لازم است که بر ترک غضب عزم کنید.

29- شایسته آن است که آدمی تصمیم جدی بر ترک غضب بگیرد و بدین ترتیب دین خود را از گزند این آفت پاس بدارد.

20- خشم ریشه بسیاری از گناهان است و چه بسا شقاوت و نگون بختی دنیا و آتش دوزخ را در قیامت برای آدمی به دنبال می آورد. کسانی که دست به ستم و تباهی می آلایند معمولاً ستم آنان از خشم ریشه می گیرد و به همین سان قتل نفس و طلاق ـ که در جهان امروز بیداد می کند ـ همگی ریشه در غضب دارند.

21-   خدای متعال قوه غضبیه را در نهاد آدمی قرار داده است تا از آن به شکل مثبت و سودمند استفاده کند، اما اگر آدمی مهار این قوه را به دست نگیرد و آن را به حال خود رها کند، این نعمت تبدیل به نقمت می شود و نتیجه منفی در پی خواهد داشت.

22- نیروی خشم قدرت فوق العاده ویرانگری دارد، ولی اگر تحت کنترل انسان باشد، منافع دنیوی و اخروی بسیاری در پی خواهد داشت. اگر این نیروی سرکش به درستی مهار نشود و از کنترل انسان خارج شود، به بحران های بسیاری از جمله جنون و خودکشی می انجامد.

23- با سه شیوه می توان بر نیروی سرکش خشم چیرگی یافت و مهار آن را به دست گرفت: نخست دعا است، دوم توسل به اهل بیت اطهار علیهم السلام است و سوم تصمیم قاطع و استقامت است.

24- شایسته است که انسان پس از هر نماز و در همه حال از درگاه الهی بخواهد او را بر خشم خود چیرگی بخشد.

25- کسی که می خواهد از آثار زیانبار خشم در امان بماند، باید تصمیم بگیرد همیشه از خشم دوری کند و اگر دچار خشم شد، بر احساسات خود چیره شود. کسی که چنین تصمیمی گرفته باشد، موارد خشم در زندگی روزانه اش کم تر می شود و حتی اگر خشمگین شد، شدت خشمش به گونه ای نخواهد بود که او را به ارتکاب گناه یا جرم وا دارد.

26- شایسته است که زنان و مردان مؤمن عزم خود را برای رهایی از غضب جزم کنند تا زندگی خود و دیگران را از این آفت نجات دهند و در دنیا و آخرت سعادتمند باشند.

27- هرکس در حال خشم مبتلا به نوعی تألم خاطر می شود و همه مردم در این نقطه مشترک هستند، ولی مهم آن است که انسان اجازه ندهد این حالت تألم از درون او به بیرون سرایت کند و باعث تألم خاطر اطرافیان شود.

28- شایسته است که با تکرار فضائل اخلاقی و تمرین و تلاش، این امور را ملکه و عادت خود سازیم. روشن است که اگر انسان تصمیم بگیرد به فضائل اخلاقی از جمله فروخوردن خشم پایبند شود، در ابتدا این کار با دشواری هایی توأم است، ولی بی شک خدای متعال یاری می کند و این امور برای انسان آسان تر می شود تا جایی که آدمی به خیر و نیکی و فضیلت عادت می کند.

29-- انسان باید در خانه، مدرسه، دانشگاه، بازار، جامعه و در جای جای زندگی بر ترک خشم مصمم باشد و از آن دوری گزیند و البته چنین چیزی مستلزم تمرین فراوان است.

39- انسان در برابر عواملِ تحریک کننده خشم، باید خویشتن داری کند، خواه در امور فردی باشد یا اموری دیگر.

31- پرهیز از خشمگین شدن، عمل مهمی برای آینده انسان در دنیا و آخرت به شمار می رود، چه این که کسی که خشمگین می شود، گناهانش فزونی می گیرد و آن که کمتر دچار این حالت می شود، گناهانش نیز کمتر خواهد بود؛ لذا انسان باید در خانه، مدرسه، دانشگاه، بازار، جامعه و در جای جای زندگی بر ترک خشم مصمم باشد و از آن دوری گزیند و البته چنین چیزی مستلزم تمرینِ فراوان است.

32- در صورتی که انسان، عزمِ ترک خشم کند، نفس و جان او به تدریج بر این عزم استوار و تقویت می شود و ترک خشم را امری طبیعی خواهد یافت و در مقابلِ هیچ محرکی واکنش نشان نخواهد داد و در نتیجه، پایبندی به اخلاق والا برایش آسان می شود.  

33- بر زنان و مردان با ایمان شایسته است که بر ترکِ خشم و پرهیز از آن، عزم خود را جزم کنند؛ البته به استثنای خشم برای خدا و در راه خدا.

34- اگر انسان در حق خود ستم روا دارد، سپس از کرده خود پشیمان شود و توبه کند، خدای منّان، توبه او را پذیرفته و گناهانش را پاک می کند، اما اگر کسی تحت تأثیر خشم، به دیگری ظلم کند و سپس پشیمان شود و در پی توبه کردن باشد، در صورتی خدای متعال توبه او را می پذیرد که فردِ مورد ستم قرار گرفته از او گذشت کند و او را ببخشد. حال اگر انسان تصمیم به ترک عصبانیت بگیرد، مواردِ گناهان ارتکابی اش کم شده یا نابود می گردد.  

35- انسان در برابر عوامل تحریک کننده خشم باید خویشتن داری کند.

36- صِبر (به کسر باء) داروی تلخی است که هرگاه در عسل نهاده شود، شیرینی آن را از بین می برد. خشم نیز دقیقا همین کار را با ایمان آدمی می کند چنان که مولایمان رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمودند: «الغضب یفسد الإیمان کما یفسد الصّبِر العسل؛ خشم ایمان را تباه می کند چنان که داروی صِبر عسل را».