1- به جاست که انسان هر روز به یاد مرگ بیفتد و این مسئله را برای خود تکرار نماید. هرکه هر روز به یاد مرگ بیفتد و درباره اش اندکی بیندیشد، در زندگی اش راستکار و درستکار خواهد شد و از گناهان و معصیت ها و ستمکاری و کلاً تمامی آنچه به جهنم می انجامد، دور می شود و از بلاها و مشکلاتی که در دنیا و آخرت کمرشکن هستند ایمن می گردد.

2- زنان و مردان مؤمن به ویژه جوانان و نوباوگان باید در پی چیزی باشند که در سرای باقی و منزل جاودانی، یعنی آخرت از آن سود برند.

3- هرقدر که انسان در دنیا زندگی کند، ناچار باید برای آخرت توشه برگیرد و آماده کوچ باشد و بداند که هرچه در این جهان می افشاند، در آن جهان درو خواهد کرد.

4- شایسته و بایسته است انسان در دنیا به گونه ای رفتار کند که در آخرت به بهشت برسد و از هر کاری که پاداشی جز بهشت داشته باشد، بپرهیزد.

5- کسی که در مدت حیات دنیوی خود بیشتر به فکر آخرت باشد، در آخرت خرسندتر وشادمان تر خواهد بود.

6- کسانی در آخرت خرسندتر و شادمان تر خواهند بود که در مدت زندگانی خود دنیا، عمر، زبان، آبرو، پول و اعتبار خود را بیشتر وقف آخرت کرده اند.

7- انسان مؤمن هرچند از نعمت های فراوانی در دنیا برخوردار باشد، این برخورداری در قیاس با تنعمات و برخورداری های بهشتی که در انتظار اوست هیچ و دنیای او در قیاس با آخرتش همانند زندان است.

8- به یاد داشته باشیم که دنیا و هرچه در آن است در قبال آخرت هیچ است.

9- دوره کوتاه و زودگذر حیات دنیا در قیاس با آخرت فوق العاده اندک و ناچیز است. از این رو، شایسته است که آدمی در طول زندگی و در برخورد با سختی های روزگار و ناگواری های این جهان بردبار باشد و به صفت صبر آراسته گردد تا نتیجه شیرین این بردباری را در عالم آخرت مشاهده نماید.

10- فراموش نکنیم که عالم آخرت جاودان و زندگی این جهان کوتاه است و سعادت اخروی ما ارتباط تنگاتنگی با اعمالمان در این جهان دارد. پس شایسته است حتی در قبال کسانی که با ما رفتار پسندیده ای ندارند با خیرخواهی و خوش رفتاری برخورد کنیم.

11- پشیمانی در آخرت یک پشیمانی طولانی و دیرپاست و انسان باید از همین لحظه ـ و نه حتی لحظه دیگر ـ خود را آماده سازد و برای قبر و قیامت خود تلاش نماید تا خدای ناکرده بعدها ندامت اخروی گریبانگیر وی نشود.

12- با تمسک به آموزه های اهل بیت علیهم السلام و تصمیم و نیت صالح انسان می تواند حقوق الهی را به قدر خود ادا کند و رفتارهای ناپسند خویش را در قبال خدا و خلق جبران نماید و اگر چنین کند، در آخرت دچار پشیمانی نخواهد شد.

13- براساس روایاتی که از اهل بیت علیهم السلام به دست ما رسیده است اموات چشم انتظار خیرات و کارهای نیکی هستند که بستگانشان برای آنان انجام می دهند و به خصوص در شب های جمعه بر فراز بام خانواده و خویشان خود می روند و فرستادن ثواب و خیرات را انتظار می کشند. از این رو، یاد کردن آنان حتی به یک ذکر مختصر مانند «سبحان الله» یا «لا اله الاّ الله» یا خواندن یک سوره حمد به ثواب آنان بسیار پسندیده است و ثواب این کار به ظاهر کوچک به آنان خواهد رسید.

14- به یقین بى‏توجهى ما به مرگ از سر ناآگاهى است و اگر به واقعیت ناآگاهى خود پى ببریم، وضعیت بهترى خواهیم داشت و ممکن است در صدد جبران برآییم و این مستلزم زحمت فراوان و کوشش زیاد است.  

15- چنان که مى ‏دانیم خداى قادر متعال به قدرت کامله ‏اش و براى تکریم بنى آدم جهان آخرت را آفریده و آن را «دار الکرامة» و مأواى انسان قرار داده است. در مقابل، دنیا را بازیچه خوانده و مایه لهو دانسته است، آن جا که مى ‏فرماید: «إِنَّمَا الْحَیوةُ الدُّنْیا لَعِبٌ ولَهْوٌ؛ زندگى این دنیا لعب و لهوى بیش نیست».

16- نه تنها ارتکاب محرمات، کیفر و عقاب الهى را در بردارد، بلکه اعمال و تصرفات حلال نیز خالى از حساب و کتاب نیست و روزى در دیوان عدل الهى مورد محاسبه واقع خواهد شد.

17- هر انسانى روزى باید براى تک تک افعال حلالى که از او سر زده حساب پس دهد و همان طور هرکس در برابر محرماتى که از او سر زده کیفر مى ‏شود، در برابر تصرفات حلال نیز باید پاسخ گو باشد و اگر خود را در امور شبهه ناک افکنده باشد ـ دست کم ـ از سرزنش اخروى و عتاب الهى رهایى نخواهد یافت.

18- تمام آسایش این جهان در مقابل نعمت ‏هاى آخرت هیچ است.

19- اگر انسان بتواند از نظر روحى و روانى و تسلط بر نفس بپذیرد که طول عمر انسان نسبت به آخرت هیچ است، آن گاه توان کاهش فشار سختى ‏ها و مصیبت ‏ها را بر خود به دست مى‏ آورد و با تسلیم شدن در مقابل واقعیت ‏ها و باور حقایق موجود، سختى‏ هاى زندگى برایش آسان مى‏ شود و شنیدن هر سخن درشت و ناروایى براى او هموار مى‏ گردد.

20- نباید مطلبى را فراموش کرد و آن اینکه خداى عز وجل بیشتر پاداش ‏ها را در قیامت به انسان مى ‏دهد، به این دلیل که بر خلاف آخرت، پاداش دنیایى ارزش چندانى ندارد و ماندگار نیست.

21- کسى ‏که خدا را مى‏ خواهد و در پى آخرت است، ببیند رسول خدا صلی الله علیه وآله چگونه بودند، همان گونه باشد و ایشان را سرمشق خود بداند.

22- بنابر قانونى که خدا وضع فرموده و همگان در برابر آن یکسانند، انسان روزى از این دنیا به سراى آخرت کوچ خواهد کرد و این مسأله به هیچ وجه استثناپذیر نیست، اما انسان‏ ها از این حقیقت غافل هستند.

23- مرگ به طور یقین پیش خواهد آمد، ولى مردم در آن شک دارند.

24- متاع دنیایى در مقام مقایسه با آخرت و پاداش جاودانه آن هیچ است.

25- خوش‏ خلقى، صدقه دادن و دیگر کارهاى نیک توشه‏ هاى آخرت است.

26- آنان که براى ارشاد مردم موعظه مى‏ کنند، آنانى که اهل قلم هستند و مى‏ نویسند حتى کسى که کتابى به رسم هدیه یا براى مطالعه در اختیار دیگرى مى‏ گذارد، همه این‏ ها ره ‏توشه آخرت و روز قیامت است.

27- هرگاه انسان به این باور رسید که انفاق در حق دیگران و کمک به بینوایان ذخیره و سرمایه آخرت خواهد بود، هر مشکلى آسان مى ‏شود.

28- توانمندى در این دنیا اگر مقدمه تأمین آخرت باشد، باارزش و درخور ستایش است وگرنه جز ضرر و خسران چیزى در پى نخواهد داشت.

29- انسان خانه دارد یا ندارد، ثروتمند است یا فقیر، شغل دارد یا ندارد، در هر وضعیتى که قرار دارد، با سپرى شدن عمر تمام داشته ‏ها و نداشته‏ ها را پشت سر خواهد گذارد، پس سزاوار است که داشته‏ ها و نداشته‏ ها انسان را از روز واپسین غافل نکند؛ چراکه - بر خلاف این دنیاى محدود - جهانى بى ‏پایان در پیش رو دارد که باید با تهذیب نفس و نیکى به دیگران که در حقیقت نیکى به خویش است، توشه‏ اى براى آن جهان و سفر طولانى برزخ برگیرد و در این جا نباید اهمال کرد که این معناى واقعى احسان به خود است.

30- آنچه باعث مى ‏شود انسان در حال انجام هر عملى که هست از یاد خدا غافل نشود، ایمان به آخرت و حساب و کتاب قیامت است.

31- ایمان به آخرت به انسان مى ‏باوراند که فرداى قیامت دادگاه دقیق و فراگیرى هست که در کمال عدالت و دقت به اعمال بندگان رسیدگى مى‏ کند، به گونه ‏اى که کوچک ‏ترین ظلمى به کسى نشده، از محاسبه کوچک ‏ترین عملى نیز غفلت نمى ‏شود.

32- باید براى دادگاه قیامت که نتیجه مثبت یا منفى آن براى همیشه باقى است، بسیار هشیار بود و مقدمات پیروزى در آن دادگاه را در این دنیا فراهم کرد و آن در ایمان به آخرت خلاصه مى ‏شود.

33- در قیامت وقتى مردم باخبر مى‏ شوند عمر خود را ارزان یا رایگان از دست داده‏ اند، از تجارت خود در دنیا پشیمان می شوند و براى از دست دادن سرمایه گران ‏قیمت خود حسرت خواهند خورد. از این رو، یکى از نام‏ هاى قیامت «یوم التغابن» است؛ یعنى روز حسرت خوردن.

34- قیامت نه تنها دور نیست، بلکه بسیار نزدیک است.

35- مرگ بى‏ خبر فرا مى ‏رسد و مشکل ‏ترین مسأله که در آن هنگام باعث پشیمانى و حسرت مى‏ شود این است که انسان خود را تهى ‏دست مى ‏بیند و این همان غبن است، یعنى انسان درمى ‏یابد که از عمر خود استفاده نکرده و با این که مى ‏توانسته بهتر و بیشتر عمل کند، عمر خود را به غفلت گذرانده و دیگر فرصتى براى جبران ندارد. در روایت نقل شده است: «لا فی حسنة یزیدون ولا مِنْ سیئَةٍ یستعتبون؛ نه مى ‏توانند بر حسنات [خویش‏] بیفزایند و نه از بدی ها پوزش بخواهند».

36- پس از مرگ پرونده اعمال بسته مى ‏شود و دیگر حسنه‏ اى به اعمال نیک انسان افزوده نمى‏ گردد، مگر صدقات جاریه مانند: اولاد صالح، علم نافع و امثال آن که البته این ‏ها نیز به زمان حیات شخص برمى ‏گردد و درست به آن مى ‏ماند که درختانى را به دست خود نشانده باشد که بعداً از میوه آن بهره برد.

37- انسان تا زنده است باید بهتر عمل کند و الّا آن‏ گاه که پرونده اعمالش را به دستش مى ‏دهند و مى ‏بیند ریز و درشت اعمال نیک یا بدش در آن نوشته شده، نسبت به عمر از دست رفته‏ اش حسرت خواهد خورد.

38- ذره ‏اى از اعمال نیک و بد انسان از قلم نمى ‏افتد و همه را در پرونده اعمالش خواهد دید.

39- اگر کسى صدها میلیارد هم ثروت داشته باشد، وقتى از دنیا مى‏ رود، آن ثروت براى او ارزشى ندارد و هر مقدار مثلاً اعتبار و بهره‏ مندى از مادیات، محبوبیت اجتماعى و دست ‏بوسى داشته باشد، همه تمام مى ‏شود.

40- مى‏ سزد و باید عمر خود را ارزان از دست ندهیم.

41- در قیامت مقدار و ارزش عمل هرکس معلوم مى ‏شود و در آن هنگام انسانِ فرصت از دست داده، گرفتار افسوس شده، انگشت حسرت به دندان خواهد گزید.

42- چنانچه فردى عمل صالح داشته باشد، اثر نیک آن در قبر به او مى ‏رسد.

43- خداى متعال دنیا را متاع قلیل خوانده و فرموده است: «قُلْ مَتاعُ الدُّنْیا قَلِیلٌ؛ بگو بهره دنیا ناچیز است». در حالى که زندگى واقعى را فقط زندگى اخروى مى ‏داند و مى ‏فرماید: «وَ إِنَّ الدَّارَ الْأَخِرَةَ لَهِی الْحَیوَانُ؛ زندگى حقیقى همانا در سراى آخرت است».

44- خداى متعال به ما فرموده است بهترین آرزو و امید در این جهان آن است که دارایى خود را در کارِ آن جهان صرف کنیم و در امور اخروى مورد بهره‏ بردارى قرار دهیم.

45- در روز قیامت انسان ها به حسب آنچه در دنیا بودند تقسیم می شوند. مؤمنان و نیکوکاران و هر گروه به نسبت تلاش و فعالیتشان، اخلاقشان، بردباریشان، تحملشان، ستمکاریشان، مظلومیتشان، برخورداریشان از موهبت فهم و نیرو و به کار بستن آن جدا و تفکیک می شوند.

46- هرگاه انسانی بمیرد، قیامت خاص او بر پا می شود.

47- زنان و مردان مؤمن به ویژه جوانان و نوباوگان باید در پی چیزی باشند که در سرای باقی و منزل جاودانی، یعنی آخرت از آن سود برند.

47- روشن باشد هرقدر که انسان در دنیا زندگی کند، ناچار باید برای آخرت توشه برگیرد و آماده کوچ باشد و بداند که هرچه در این جهان می افشاند، در آن جهان درو خواهد کرد.

48- همه ما در روز قیامت برای رسیدن به بهشت باید از پل دوزخ بگذریم و این پل در قرآن مجید و احادیث شریفه «صراط» نامیده شده است.

49- کسانی در آخرت خرسندتر و شادمان تر خواهند بود که در مدت زندگانی خود، دنیا، عمر، زبان، آبرو، پول و اعتبار خود را بیشتر وقف آخرت کرده اند. در مقابل، کسانی که هیچ توجهی به حیات اخروی خود نداشته و ذخیره ای نیندوخته اند از آخرت و مرگ هراس دارند.

50- باید ساعت به ساعت در پی تعمیر آخرت خود باشیم و در گفتار و کردار آنچه را مورد رضایت خداست انجام دهیم.

51- انسان مؤمن هرچند از نعمت های فراوانی در دنیا برخوردار باشد، این برخورداری در قیاس با تنعمات و برخورداری های بهشتی که در انتظار اوست هیچ و دنیای او در قیاس با آخرتش همانند زندان است. در مقابل، انسان کافر هرچند در این جهان در رنج و محرومی و شدت باشد، زندگی دنیوی اش در قبال عذاب اخروی که در انتظار اوست به مثابه بهشت است.

52- دست یافتن به بهشتی که  چشم روزگار مانند آن را ندیده و هیچ گوشی وصف آن را چنان که باید نشنیده و حقیقت آن به دل کسی خطور نکرده است، هرچند آسان نیست، با عزم و تصمیم و توکل شدنی است.

53- فراموش نکنیم که عالم آخرت جاودان و زندگی این جهان کوتاه است و سعادت اخروی ما ارتباط تنگاتنگی با اعمالمان در این جهان دارد. پس شایسته است حتی در قبال کسانی که با ما رفتار پسندیده ای ندارند با خیرخواهی و خوش رفتاری برخورد کنیم.

54- پس از مدتی دیر یا زود همه ما از این جهان رخت بر خواهیم بست و به جهان دیگری منتقل می ‌شویم که آخرت نام دارد.

55- پشیمانی اخروی یک پشیمانی طولانی و دیرپاست و انسان باید از همین لحظه ـ و نه حتی لحظه دیگر ـ خود را آماده سازد و برای قبر و قیامت خود تلاش نماید تا خدای ناکرده بعدها ندامت اخروی گریبانگیر وی نشود.

56- شایسته است که در این دنیا چنان زندگی کنیم که در آخرت اهل سعادت و کامیابی باشیم و چنان رفتار نکنیم که خدای ناکرده در آن جهان حسرت و پشیمانی دامن گیرمان شود و یا بابت کوتاهی هایی که در دنیا مرتکب شده ایم، از خدا بخواهیم ما را به دنیا بازگرداند.

57- لازم است انسان تا زمانی که هنوز در این دنیاست پیوسته خود را برای حیات اخروی آماده کند؛ بدین معنا که اگر در عبادات و ادای حقوق والدین، همسر، فرزندان و دیگر مردم کوتاهی نموده یا اموری چون مال مردم خوری، تقلب، سوء خلق و ... از او سر زده است در پی جبران برآید.

58- با تمسک به آموزه های اهل بیت علیهم السلام و تصمیم و نیت صالح، انسان می تواند حقوق الهی را به قدر خود ادا کند و رفتارهای ناپسند خویش را در قبال خدا و خلق جبران نماید و اگر چنین کند، در آخرت دچار پشیمانی نخواهد شد.

59- بکوشید تا در قیامت از کسانی نباشید که درباره مسئولیت شان در دنیا مورد بازخواست قرار می گیرند و بر فرصت های از دست رفته دنیایی شان افسوس و دریغ می خورند.

60- حیف است که انسان آخرت چند صد میلیون سال و حتی بی نهایت را فدای سال های ناچیز این دنیا کند و به جای تدارک دیدن برای سرای دیگر به سرگرمی های این دنیا مشغول شود.

61- خدای متعال (در آیات و روایات متعدد) گوشزد کرده است که انسان ها تمام اعمال خود را در کارنامه خویش حاضر و ثبت شده می بینند.

62- زمان مرگ هیچ یک از ما روشن نیست. از این رو، اکنون که دستمان از این دنیا کوتاه نشده و توش و توانی برایمان باقی است، بهتر است از این فرصت نهایت استفاده را ببریم.

63- انسان وقتی متوجّه باشد که در آخرت همان را دارد که از دنیا فرستاده باشد، سعی می کند بیشتر به فکر آخرت بوده و برای آن کار و تلاش نماید و وقتی متوجه باشد که ارزش کار و قبولی اعمال بستگی به درجه اخلاص دارد، اخلاص بیشتری را رعایت خواهد کرد.

64- لحظه مرگ برای هرکسی آغاز قیامت اوست. در حدیث شریف نبوی آمده است: «من مات فقد قامت قیامته؛ کسی که می میرد، قیامت او برپا شده است». باید همیشه این واقعیت در کنار ذهنمان باشد هرچند ندانیم چه زمانی مرگمان فرا خواهد رسید.

65- کسی که به راستی به خدا و معاد باورمند باشد، حسرت و اندوه او هم در دنیا و هم در آخرت کم تر خواهد بود. آن کس که از معاد‌باوری و خداباوری بی بهره باشد، مرتکب هزاران معصیت می شود و همین معاصی اسباب اندوه و حسرتِ بی پایان او خواهند شد.

66- چون خداباوری و معادباوری واجب است باید آن را به دیگران هم انتقال دهیم و فرزندان و خانواده و همسایگان و دیگر افراد را به خداباوری و معادباوری فرا خوانیم.

67- معادباوری و خداباوری نیازمند دعا و تضرع به درگاه خدا و در عین حال کوشش و سعی است.

68- یک انسان مؤمن در تعامل با دیگران در فکر هدایت و نجات آنان است و غم آخرت آنان را می خورد.

69- باید در اندیشه آخرت و توشه ای که در آن سرا به کار می آید و مفید خواهد بود، باشیم و در این معنا بیشتر فکر کنیم.

70- انسان در دنیا هرکاری بکند و هرچه پیش فرستد، در قیامت بر همان اساس گروه بندی می شود.

71- ملاک درجه بندی و معیار ارزشمندی آخرت سه چیز است: نسبت اخلاص در عمل برای خدا و درجه وفاداری به اهل بیت علیهم السلام، نسبت فعالیت و تلاش و درجه سعی و کوشش و نسبت اخلاق و آداب نیکو و درجه خوش رفتاری و خوش برخوردی با مردم. از این رو، هر مؤمنی که بردبار و شکیباتر، گشاده رو و درستکارتر باشد در قیامت به دیگران مقدم خواهد بود.

72- قبل از دچارشدن به پشیمانی فرصت باقیمانده عمر را غنیمت بشماریم و برای سعادت اخروی خود کاری انجام دهیم و بدین ترتیب از حجم خسران و ندامت اخروی ‌مان بکاهیم.

73- نباید دست از تلاش برداریم و مرگ را که لحظه به لحظه به ما نزدیک مى‏ شود فراموش کنیم و بپنداریم که «کأنّ الموت على غیرنا کتب؛ گویى مرگ براى غیر ما مقدر شده است».