LOGIN
اخلاق اسلامی
alshirazi.org
حسن خلق
کد 658
نسخه مناسب چاپ کپی لینک کوتاه ‏ 01 آذر 1400 - 16 ربيع الثاني 1443

1- حُسن خلق حقیقتی است معنوی که هرکس می تواند به آن دست یابد و هرکس که در کسب این حقیقت موفق شود، خواهد توانست به بالندگیِ هرچه بیشتر دست یابد. در حدیث شریف رسول خدا صلی الله علیه وآله آمده است که فرموده اند: «حُسن الخلق ذهب بحسن الدنیا والآخرة؛ اخلاق نیکو خیر دنیا و آخرت را یکجا [برای انسان] به ارمغان می آورد».

2- تصمیم قاطع مقدمه ای برای توفیق در احسان است. کسی که تصمیم بگیرد با خویشاوندان و همکاران و همه افراد به نیکی رفتار کند، در این کار موفق می شود و کسانی که چنین تصمیمی اتخاذ کنند، از بسیاری از مشکلات مصون خواهند بود. مهم آن است که بدانیم به هرکس خوبی کنیم، در حقیقت به خودمان نیکی کرده ایم.

3- اگر کسی شما را دشنام داد، با وی چنان رفتار کنید که گویی دشنامتان نداده است و رفتاری بسیار خوب با وی داشته باشید.

4- اخلاق نیک علاوه بر جلب خشنودی خدا منشأ توفیقات بسیار است و سعادت دنیا و آخرت فرد را به دنبال دارد. در مقابل سوء خلق نیز جدا از آن که انسان را از دیگران دور ساخته و روابط اجتماعی شخص را تحت الشعاع قرار می دهد، موجب دورشدن انسان از خدا می گردد.

5- در اهمیت اخلاق والا همین بس که بر اساس روایات اهل بیت علیهم السلام حسن خلق سعادت دنیا وآخرت آدمی را تضمین می کند. این مطلب در عین سادگی از قواعد مهم اخلاقی است. شایسته است که نوجوانان و جوانان در رفتار با والدین، آموزگاران، دوستان و ... این توصیه را مد نظر قرار دهند.

6- اخلاق نیک با درون انسان ها گفتگو می کند. گویی دل های انسان ها از راه رفتارهای آن ها با هم ارتباط دارند. راز تأثیرگذاری فراوانِ اخلاق نیز در این ارتباط دلی است.

7- از روایات پیشوایان دین دریافت می شود که برخی از چیزها جامع خیرات و برخی از اعمال دیگر جامع شرور و بدی هاست. وظیفه ما آن است که هرچه می توانیم از اعمالی که جامع شرور است، دوری گزینیم و اندک اندک خود را به افعال نیکی که جامع خوبی هاست نزدیک کنیم. حسن خلق یکی از اموری است که جامع خیرات و در مقابل سوء خلق از جوامع شرور است.

8- خدای متعال خیر دنیا و آخرت را نصیب انسان خوش اخلاق می سازد به نحوی که گفتار، کردار و همه شئون زندگی وی دارای برکت و خیر می شود.

9- خوش اخلاقی هرچند بدون مستحبات و آداب باشد، انسان را اهل بهشت می سازد و بداخلاقی هرچند با عبادات و تهجد توأم گردد، سود چندانی به حال انسان ندارد.

10- تنها «خلق حَسَن» است که گمراهان را به نور هدایتِ اهل بیت علیهم السلام رهنمون می سازد.

11- براساس روایتی نبوی آنچه منشأ کسب همه انواع سعادت در شخص می شود و او را به خوشبختی کامل می رساند، حسن خلق است. حسن خلق جامع تمام خوبی هاست و خوشبختی دنیا و آخرت آدمی را تضمین می نماید. از همین روست که می بینیم این امر در روایات پیشوایان دین بارها و بارها مورد تأکید قرار گرفته است.

12- ملاک کمال ایمان حسن خلق است. بدین معنا از دو انسانی که در شرایط یکسان قرار دارند مثل دو زن یا دو مرد، آن یک در ترازوی ایمان کفه ای سنگین تر دارد که در اخلاق از دیگری پیش تر باشد.

13- حسن خلق مفهوم وسیعی دارد که خوش برخوردی تنها یک جزء از آن است و ملکات اخلاقی والایی چون صبر، حلم، صدق، تواصی [توصیه کردن همدیگر] به حق و صبر را نیز شامل می شود. میانگین برخورداری فرد از چنین صفاتی تعیین کننده نهایی میزان حسن خلق وی است و هرچه این میانگین برتر باشد، شخص از حسن خلق بیشتری برخوردار است.

14- خوش خلقی فقط به معنای گشاده رویی نیست، بلکه گشاده رویی جزء خوش اخلاقی است. خوش اخلاقی مفهوم گسترده ای است که درون و بیرون انسان را شامل می شود و مجموعه گسترده ای از فضائل اخلاقی نظیر گشاده رویی، مهربانی، خودداری از ظلم، خویشتن داری و ... را فرا می گیرد. از مهم ترین ویژگی های انسان خوش اخلاق آن است که همیشه از زندگی خود راضی است و برای دیگران خیر و خوشی می خواهد.

15- صاحب اخلاق نیکو هرچه باشد، اهل بهشت است؛ چراکه اخلاق نیکو بهشت را به سوی صاحب خود می کشد، اما انسان بداخلاق راه دوزخ را در می نوردد، زیرا فرجام بداخلاقی جهنم است.

16- تعامل با اخلاق خوب سیره مولایمان رسول خدا صلی الله علیه وآله و سیره اهل بیت علیهم السلام و سیره سرورمان حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها است.

17- «حسن الخلق ذهب بخیر الدنیا والآخرة؛ انسان خوش اخلاق خیر دنیا و آخرت را یکجا از آنِ خود ساخته است». انسان در هر سن، موقعیت و شرایطی اگر خوش اخلاق باشد، بنا به فرموده رسول اکرم صلی الله علیه وآله تمام نیکی ها و خیرات دنیا و آخرت را گرد آورده است و اگر چنین نباشد، در واقع در دنیا و آخرت دچار کاستی و کمبود است و در این معنا فرهیخته و کم اطلاع، زن و مرد، خرد و کلان و عالم و جاهل یکسانند.

18- سزاوار است انسان در خانه، بازار، مسجد و حسینیه، سفر و حضر و مراکز علمی و عمومی با نزدیکان و آشنایان و همکاران رفتاری اخلاقی داشته باشد، چراکه نماز و دیگر اعمال عبادی و انفاق انسان خوش اخلاق به قبولی نزدیک تر است و خدای متعال از انسان های خوش اخلاق اعمالی را می پذیرد که همان را از انسان بداخلاق نمی پذیرد.

19- انسان خوش اخلاق در هر شرایطی که باشد سعادتمند است، هنگامی که در قبر گذاشته می شود، وحشت کمتری و آسایش بیشتری دارد و دو فرشته حسابرسی با او رفتاری همراه با آسانی خواهند داشت، اما اوضاع انسان بداخلاق برخلاف این است.

20- بایسته است که انسان اخلاق خوب داشته باشد و در بالندگی در این ویژگی بکوشد تا به خدای متعال و اهل بیت علیهم السلام نزدیک و در نتیجه به سعادت دو سرا نزدیک تر شود. بنابراین، تصمیم بگیریم در تمام عرصه ها اخلاق نیکو داشته باشیم.

21- بسیاری از امور موجب تقرب انسان به خدای سبحان می شوند، اما آنچه بیش از سایر امور موجب می شود که انسان به خدا نزدیک شود، خوشخویی و اخلاق نیکو است.

22- زن و مرد مؤمن هرگونه کار نیکویی را انجام می دهند تا از این راه بیشتر به خدا نزدیک شوند، اما سهل ترینِ راه ها و مهم ترین آن ها در تقرب جستن به خدای متعال آراسته شدن به اخلاق نیکوست.

23- همگان بایستی بکوشند و با تصمیم جدی و عزم راسخ خود را با اخلاق نیکو بیارایند و با همه مردم بر پایه خوش اخلاقی معاشرت کنند، آن هم در همه حالات زندگی. بکوشند که بیش از پیش به مهم ترین و والاترین عاملِ رسیدنِ به مقام قرب الی الله تعالی دست بیابند و خود را به آفریدگار خود نزدیک کنند.

24- شایسته است که مؤمنان عزیز با همگان به نیکی و اخلاق حسنه رفتار کنند تا در دنیا سعادتمند باشند و در آخرت رستگار شوند و همچنین بدین طریق جامعه اصلاح گردد.

25- اخلاق نیک، انسان را به سوی خشنودی الهی و بهشت می برد و خوی ناپسند، آدمی را ـ العیاذ بالله ـ به سمت خشم الهی و آتش دوزخ فرا می خواند. بنابراین، شایسته است انسان همیشه در برخورد با دیگران به اخلاق نیک آراسته باشد و تا می تواند و از دستش بر می آید خواسته های مردم را برآورده کند تا خدای متعال نیز یار و مددکار او باشد و به حول و قوه خود حوائجش را برآورده سازد.

26- نمازی که انسان خوش اخلاق می گزارد ـ و همین طور روزه و حج و دیگر اعمال وی ـ با ارزش تر از نماز و اعمال انسان بداخلاق است.

27- شخص خوش اخلاق از تمام خیر دنیا و آخرت بهره مند می شود.

28- آن که رفتار و منش نیکویی دارد، از سلامت بیشتری برخوردار است، بدن سالم تری دارد، روزی او گشایش بیشتری دارد، نعمت های خدا بر وی افزون تر است، خدای متعال او را بیشتر دوست دارد، تقرب او به اهل بیت علیهم السلام بیشتر و سرانجام سعادت وی در دنیا نیز افزون تر خواهد بود.

29- حُسن خلق از پایه های اسلام و فرهنگ اسلامی است که در تمام حالات و در همه جوانب حیات انسانی کاربرد دارد و ترجمان و ملاک تقرب شخص به خدا و رسول صلی الله علیه وآله است.

30- حُسن خلق همچون توفیقات دیگر نیازمند تصمیم جدی و عزم قاطع است. اگر شخص چنین تصمیمی گرفته باشد، میزان تخلف او از اصول اخلاق اسلامی به مراتب کاهش خواهد یافت. 

31- هرچه رفتار انسان نیکوتر باشد، میزان تقرب او به رسول خدا صلی الله علیه وآله در روز قیامت افزون تر خواهد گردید.

32- یکی از اموری که هرکس با هر مقدار درک و فهمی که دارد به درستی آن واقف است، خوش اخلاقی و خوش برخوردی با همگان است. بدین معنا که انسان تلاش کند با پدر، مادر، همکار، بستگان، بیگانگان و حتی کسانی که برخورد نامناسبی با او دارند، به نیکی و گشاده رویی رفتار کند.

33- انسان سعی کند همیشه خوش اخلاق باشد و با مردم با روی گشاده برخورد کند حتی با کسی که با او دشمنی دارد.

34- خداى متعال دنیا را عالم اسباب قرار داده است و هیچ کارى بى ‏سبب طبیعى و کوشش و جدیت به فرجام نمى ‏رسد. همچنان که کسب و کار و تحصیل علم جدیت مى ‏خواهد، انسانِ خوب و با اخلاق شدن نیز مستلزم داشتن علم و تصمیم و جدیت و پشتکار است و در غیر این صورت موفقیت حاصل نمى‏ شود یا کم خواهد بود.

35- روایات و قرآن حکم مى ‏کند که انسان در برخورد با مردم ملایم و خویشتن دار و گشاده ‏رو باشد.

36- حسن خُلق در نزد خداى تبارک و تعالى اهمیت فراوانى دارد و براى انسان‏ ها ضرورى است و باید براى رسیدن به این ویژگى ارزشمند تصمیم جدّى گرفت.

37- خوش اخلاقى از ویژگى‏ هاى مؤمن است.

38- کسى ‏که در برخورد با نزدیکان و آشنایان رفتارى خوش و اخلاقى نیکو در پیش گیرد، به یقین پیرو اهل بیت علیهم السلام است.

39- در تاریخ و آثار اخلاقى ماجراهاى فراوانى نقل شده که تماماً عبرت‏ آموز و هشدار دهنده است.

40- اخلاق اسلامى مجموعه هنجارها و ناهنجارهاست که با عنوان فضائل و رذائل یا بایدها و نبایدها مطرح مى‏ شود. اخلاق یا دانشِ چگونه زیستن در میان علوم اسلامى جایگاه بسیار والایى دارد. از این‏ روست که پیامبر صلى الله علیه وآله فرموده‏ اند: «إنی بعثت لأتمم مکارم الأخلاق؛ برانگیخته شدم تا کرامت ‏هاى اخلاق را به کمال برسانم» و خداى سبحان نیز فرموده است: «وَ إِنَّک لَعَلَى‏ خُلُقٍ عَظِیمٍ؛ به راستى تو را خویى است بسیار والا». پس بى ‏دلیل نیست که اخلاق شانه ‏به ‏شانه عقاید و احکام حرکت مى‏ کند.

41- اخلاق به انسان مى ‏آموزد که چگونه در بستر جامعه با سایر هم‏ کیشان و هم ‏نوعانِ خود زندگى کند تا سعادتمند شود و نیز چگونه روح الهى خود را از پیرایه ‏ها پاک کند تا لایق خلیفة الله شدن شود و تاج کرامت را بر سرنهد و از حضیض ذلّت به اوج عزّت برسد.

42- در روایت آمده است کسى که داراى اخلاق نیک باشد، قطعاً به بهشت خواهد رفت؛ زیرا بهشت و اخلاق نیک کشش متقابل دارند. همچنین در روایت آمده است انسان بد اخلاق چه زن باشد چه مرد، در نهایت به دوزخ مى ‏رود. از این رو، معصومین‏ علیهم السلام به بهترین شکل در گفتار و کردار خود، به اخلاق پایبند بودند و به شیعیان خود دستور مى ‏دادند انسان‏ هاى با اخلاقى باشند.

43- انسانی که با اخلاق نیکو در میان افراد خانواده و جامعه و همسایگان و شریکان و خویشاوندان رفتار و هماره با اخلاق نیکو با همگان تعامل کند، در دنیا موفق و خوشبخت بوده و در آخرت رستگار و اهل نجات خواهد بود.

44- انسان در هر سن، موقعیت و شرایطی اگر خوش اخلاق باشد، تمام نیکی ها و خیرات دنیا و آخرت را گرد آورده است و اگر چنین نباشد، در واقع در دنیا و آخرت دچار کاستی و کمبود است.

45- افراد خوش اخلاق بدانند که اخلاق خوب مراتب و درجاتی دارد، پس باید بکوشند تا هرچه بیشتر به مراتب بالاتر اخلاق خوب دست یابند.

46- بایسته است که انسان اخلاق خوب داشته باشد و در بالندگی در این ویژگی بکوشد تا به خدای متعال و اهل بیت علیهم السلام نزدیک و در نتیجه به سعادت دو سرا نزدیک تر شود.

47- تصمیم بگیریم در تمام عرصه ها اخلاق نیکو داشته باشیم.

48- بسیاری از امور موجب تقرب انسان به خدای سبحان می شود، اما آنچه بیش از سایر امور موجب می شود که انسان بیشتر به خدا نزدیک شود، خوشخویی و اخلاق نیکو است.

49- زن و مرد مؤمن هرگونه کار نیکویی را انجام می دهند تا بیشتر به خدا نزدیک شوند، اما سهل ترین راه ها و مهم ترین آن ها در تقرب جستن به خدای متعال آراسته شدن به اخلاق نیکوست.

50- کسانی که در مجالس غم و شادی اهل بیت صلوات الله علیهم اجمعین شرکت می کنند، بایستی نسبت به یکدیگر بر اساس اخلاق حسنه رفتار کنند.

51- واضح و آشکار است که اخلاق خوب و خوش اخلاقی تنها و تنها در برخورد خوب و چهره گشاده و شاد منحصر نمی شود، بلکه دایره اخلاق خوب بسیار وسیع تر است و به معنای رفتار نمودن با اخلاق خوب و همزیستی با اخلاق ستوده است؛ یعنی همه رفتارها و کردارها خوب و پسندیده باشند، نه فقط چهره گشاده و روی خوش.

52- بی تردید تعامل و رفتار با مردم بر پایه اخلاق حسنه دشواری ها و مشکلاتی دارد، اما همه این دشواری ها به مرور زمان اندک می شوند و با کمک تصمیم گیری قطعی و عزم جدّی می توان دشواری ها و سختی ها را تحمل کرد.

53- همگان بایستی بکوشند و از این لحظه تا واپسین دم زندگی و آخرین ساعت عمر تصمیم جدی و عزم راسخ بگیرند که خود را با اخلاق نیکو بیارایند و با همه مردم بر پایه خوش اخلاقی معاشرت کنند، آن هم در همه حالات زندگی.

54- کسی که می خواهد به سرعت از پل صراط بگذرد و وارد بهشت شود، باید همیشه با اخلاق نیک با همه مردم رفتار کند. از مولایمان رسول خدا صلی الله علیه وآله سؤال شد: چه چیزی بیشتر باعث وارد شدن مردم به بهشت می شود؟ حضرت پاسخ دادند: تقوای الهی و حسن خلق.

55- هرکسی مسئول خودش است و وظیفه دارد در برخورد با دیگران حسن خلق داشته باشد. همین رفتار را هم زن باید نسبت به فرزندان و خویشان و همسایگان و همکاران نسبت به یکدیگر داشته باشند.

56- برخورد نیک با شخص بدرفتار بسیار اثربخش تر از پند و نصیحت است. از همین روست که امام صادق علیه السلام می فرمایند: «کونوا دعاة للناس بغیر ألسنتکم؛ مردم را به چیزی غیر از زبانتان [هدایت و به سوی نیکی] دعوت کنید».

57- شایسته است که مؤمنان عزیز با همگان به نیکی و اخلاق حسنه رفتار کنند تا اولاً در دنیا سعادتمند باشند و در آخرت رستگار شوند و دوم به این طریق جامعه اصلاح شود.

58- آراستگی به حسن خلق بدین معناست که اگر کسی به انسان دشنام گفت او با نیکی و سخن نیک پاسخ دهد. همچنین هرگاه یکی از خویشاوندان یا دوستان با او قطع رابطه کرد، به دیدار او رود، هرچند لازم باشد چندین بار این کار را تکرار کند.

59- کسی که بدرفتاری دیگران را تحمل کند و در برابر سوء خلق آنان حلم بورزد، نخستین نتیجه مثبتی که پس از مرگ عاید وی می شود این است که قبر او محل نعمت و راحت خواهد بود.

60- تلاش کنید در تمام طول زندگی حتی با دشمنان و کسانی که رفتار نامناسبی دارند با نیکی رفتار کنید و در برابر سوء خلق آنان شکیبا باشید.

61- زنان و مردان مؤمن و به ویژه جوانان عزیز باید بکوشند رفتاری نیکو داشته باشند.

62- اخلاق نیک انسان را به سوی خشنودی الهی و بهشت می برد و خوی ناپسند، آدمی را ـ العیاذ بالله ـ به سمت خشم الهی و آتش دوزخ فرا می خواند.

63- شایسته است انسان همیشه در برخورد با دیگران به اخلاق نیک آراسته باشد و تا می تواند و از دستش بر می آید خواسته های مردم را برآورده کند، تا خدای متعال نیز یار و مددکار او باشد و به حول و قوه خود حوائجش را برآورده سازد.

64- هریک از ما باید بکوشیم در ارتباط با والدین، فرزندان، خانواده، بستگان و افراد بیگانه انصاف و حسن خلق و اخلاق اسلامی را رعایت کنیم و با همگان به همان گونه رفتار کنیم که دوست داریم با ما رفتار شود و آنچه را برای خود نمی پسندیم برای دیگران هم نپسندیم.

65- به هر اندازه که انسان اهل خوش‌ اخلاقی باشد، به همان نسبت از سعادت دنیا و آخرت بهره ‌مند خواهد شد.

66- کسی که با دیگران به نیکی رفتار کند، دیگران نیز با وی به نیکی رفتار خواهند نمود و عکس این مطلب نیز صادق است.

67- آن که رفتار و منش نیکویی دارد، از سلامت بیشتری برخوردار است، بدن سالم تری دارد، روزی او گشایش بیشتری دارد، نعمت های خدا بر وی افزون تر است، خدای متعال او را بیشتر دوست دارد، تقرب او به اهل بیت علیهم السلام بیشتر و سرانجام سعادت وی در دنیا نیز افزون تر خواهد بود.

68- انسان خوش اخلاق دارای قبر روشن تر و وحشت کمتری است، حساب او آسان تر خواهد بود، از پل صراط زودتر می گذرد و از دشواری ها و هول قیامت دور خواهد بود.

69- در یک خانواده چندنفری یا در میان مجموعه ای از افراد که روابط کاری آنان را در یک جا گرد آورده است، آن که رفتار بهتری با دیگران داشته باشد و بیش از دیگران اخلاق اسلامی را رعایت کند، به رسول خدا صلی الله علیه وآله نزدیک تر خواهد بود. هرچه رفتار انسان نیکوتر باشد، میزان تقرب او به آن حضرت در روز قیامت افزون تر خواهد گردید.

70- حسن خلق از پایه های اسلام و فرهنگ اسلامی است که در تمام حالات و در همه جوانب حیات انسانی کاربرد دارد و ترجمان و ملاک تقرب شخص به خدا و رسول صلی الله علیه وآله است.

71- حُسن خلق همچون توفیقات دیگر نیازمند تصمیم جدی و عزم قاطع است. اگر شخص چنین تصمیمی گرفته باشد، میزان تخلف او از اصول اخلاق اسلامی به مراتب کاهش خواهد یافت.

72- یکی از اموری که هرکس با هر مقدار درک و فهمی که دارد به درستی آن واقف است، خوش اخلاقی و خوش برخوردی با همگان است. بدین معنا که انسان تلاش کند با پدر، مادر، همکار، بستگان، بیگانگان و حتی کسانی که برخورد نامناسبی با او دارند، به نیکی و گشادگی رفتار کند.

73- آراستگی به اخلاق نیکو مورد سفارش اکید اسلام است و پایبندی به حسن خلق از عوامل مهم قبولی زیارت، طاعت و عبادت است.

74- اخلاق خوب آن است که انسان با همه خوب و مهربان باشد، حتی کسی که با او دشمنی می کند.

75- تنها کسانی که به مقام قرب به رسول الله صلی الله علیه وآله خواهد رسید که خوش اخلاق تر باشند.

76- پیامبران و امامان ـ که درود خدا بر آنان باد ـ نه با خشونت، بلکه با اخلاق نیکو مردم را نصیحت می کردند.

77- خوشبختی واقعی همان طور که پیشوایان دین ما فرموده اند در اخلاق خوب است.

78- انسان خوش اخلاق هیچ گاه براثر فشارهای روحی راهی تیمارستان نمی شود و در پیچ و خم روزگار نمی شکند و گرفتاری ها او را خرد نمی کنند.

79- خوش اخلاقی فقط به معنای داشتن چهره گشاده و خنده رو بودن و ... نیست، بلکه مجموعه فراوانی از فضائل اخلاقی نظیر: حلم، گذشت، خودداری از آزار دادن مردم و ... را در بر می گیرد.

80- انسان بد اخلاق از آسایش و راحتی بی بهره است، در حالی که انسان خوش اخلاق در نهایت آسایش است و شب هنگام که سر بر بالین می گذارد، در نهایت آسایش می خوابد و چنین شخصی حتی با کسی که نسبت به او بد اخلاقی روا داشته با خوش اخلاقی برخورد می کند.

81- انسان خوش اخلاق در دنیا نزد مردم محبوب است و این خیری است بسیار بزرگ که مردم را به سوی صاحبش جذب می کند و مانع آن می شود که مردم بر ضد او شوند و غالباً مردم به برآوردن نیازهای او می پردازند.

82- فرد خوش اخلاق کمتر از افراد تندخو و بداخلاق دچار بیماری های روحی و روانی می شود که تمام این ها فواید بزرگ و بی مانند دنیایی حسن خلق است.

83- هرقدر خوش اخلاق باشیم، باز هم مراتب بالاتری از خوش اخلاقی وجود دارد. هر اندازه اهل احسان و گره گشایی از خلق باشیم، می توانیم از خودمان بپرسیم آیا نیرویی که خدا در ما به ودیعه نهاده به همین مقدار محدود است یا باز هم می توانیم دایره احسان خود را گسترش دهیم و به افراد بیشتری خدمت نماییم. هراندازه انسان مسیر کمال و نیکی و خدمت به اهل بیت علیهم السلام را طی کند، همچنان مراتب بالاتری وجود دارد و انسان پیوسته می تواند در این مسیر مدارج بالاتری را به دست آورد.

84- اخلاق خوش به گشاده رویی محدود نیست، بلکه صبر، تحمل، بردباری، فروخوردن خشم، وفا، راستگویی، گذشت و دیگر والایی ها از مصادیق خوش خلقی است.

85- بنده بسیاری از بزرگان، زهاد و مراجع تقلید صاحب رساله را دیده بودم که ده متر مانده به شخص سلام می کردند و همیشه دوست داشتند در سلام کردن بر دیگران پیشی بگیرند. در حقیقت آنان این کار نیک را از پیغمبر خدا صلی الله علیه وآله آموخته بودند که همیشه در سلام کردن به همه افراد شتاب می کردند. می توان گفت در برخی از نیکی ها حتی ثانیه ها هم دخیل است و چند ثانیه شتاب کردن در کار نیک پاداش آن را دگرگون می سازد.

86- هریک از شما (زن و شوهر) باید در کسب اخلاق فاضله بکوشد و برای سبقت در این زمینه تصمیم بگیرد. بدانید که هریک از شما در زندگی خوش اخلاق تر باشد، بی تردید زودتر وارد بهشت خواهد شد و هرکس از این نظر بهره ای کمتر داشته باشد، در روز قیامت و در محشر باید برای حسابرسی بیشتر منتظر بماند.

87- شیشه عطر هرجا باشد، خواه در جیب انسان باشد و خواه در طاقچه آن جا را معطر می کند. حتی کسی که نسبت به شیشه عطر مرتکب جنایت می شود و آن را بر زمین می زند نیز از فیض آن محروم نمی ماند و خوشبو می گردد. انسان خوش اخلاق نیز همانند شیشه عطر به همه خیر می رساند و با همه کس و حتی کسانی که خوش اخلاق نیستند، به خوبی و نیکی رفتار می کند.

88- هرکس اعم از دانشمند، پولدار، صاحب منصب و ... ممکن است راهی تیمارستان شود یا دست به خودکشی بزند، ولی انسانی که با همگان خوش اخلاق است هرگز دست به چنین اقدامی نمی زند.

89- بایستی با مردم به گونه ای رفتار کنیم که وقتی ما را می بینند از حضور ما در وحشت و تنگنا نباشند، بلکه نزد آنان حسن محضر داشته باشیم و از حضور و وجود ما شاد و خوشحال گردند.

90- اخلاق نیک جزو دین است و رسول خدا صلی الله علیه وآله هدف از بعثت خود را به مسئله اخلاق پیوند زده و فرموده اند: «انما بُعثتُ لأتمم مکارم الأخلاق؛ من فقط برای تکمیل والایی های اخلاقی [به پیامبری] برگزیده شدم».

91- اخلاق عملی و آراسته شدن به اخلاق نیک نیازمند تصمیم جدی و پیگیری است.

92- حسن خلق جایگاه ویژه ای دارد به گونه ای که اگر انسان حسن خلق داشته باشد، نماز، روزه و دیگر عبادات و اعمال او به درگاه باری تعالی پذیرفته می شود و اگر انسان سوء خلق داشته باشد، نماز، اعمال و عبادات او تباه می گردد.

93- حسن خلق و دیگر جوامع خیر خطوط رساننده انسان به بهشت هستند، خواه انسان اهل مستحبات باشد یا نه. در مقابل، بداخلاقی و دیگر جوامع شر خطوطی هستند که انسان را به دوزخ می کشانند، حتی اگر انسان عابد و اهل مستحبات باشد.

94- سوء خلق خواه ناخواه انسان را جهنمی می کند و حسن خلق در نهایت اسباب هدایت و عاقبت به خیری آدمی را فراهم و او را اهل بهشت می سازد.

95- عزم خود را جزم کنید که در برخورد با همه خوش اخلاق و خوش رفتار باشید.

96- عزم خود را جزم کنید که در برخورد با همه خوش اخلاق و خوش رفتار باشید. در حدّ جایگاه و توان صاحبان اراده، وظیفه تعیین می شود و این سخن مضمون آیاتی از قرآن کریم و احادیث شریف خاندان عصمت و طهارت علیهم السلام است.

97- انسان اگر گرفتار آدم بداخلاق شد، باید با سیاست و اخلاق خوب با او برخورد کند.

98- انسانى که تصمیم به خوش اخلاقى گرفت همیشه در کارها موفق است. از این رو، انسان باید تصمیم بگیرد با همه خوش اخلاق باشد و به همگان خدمت کند.

99- پرواضح است که نرمخویى و مهرورزى در سخن گفتن همیشه کارساز و نتیجه‏ بخش است.

100- اخلاق خوب جاذبه خاصى دارد و غالباً و فطرتاً مردم شیفته اخلاق زیبا هستند.

101- باید با یکدیگر با افراد خانواده و با عامه مردم با اخلاق خوب برخورد و تعامل داشته باشید.   

102- دستمایه انسان در آخرت عمل اوست و کمتر چیزی همانند اخلاقِ نیک پرونده اعمالِ انسان ها را پربار می سازد.

103- انسان ها در هر مقام و جایی که هستند باید اخلاق والای پیامبر صلی الله علیه وآله را سرلوحه زندگی خود قرار دهند. در این راستا مطالعه و آشنایی با داستان های پیامبر صلی الله علیه وآله و امامان همام علیهم السلام بی گمان بسیار مؤثر و پرثمر خواهد بود.                  

104- اخلاق حسنه سبب جلب رضایت الهی می شود و انسان را به بهشت می رساند، درحالی  که رذائل اخلاقی موجب دور شدن انسان از خدا و اهل بیت علیهم السلام می گردد و آدمی را به دوزخ می کشاند.

105- انسانی که تصمیم می گیرد با دیگران با خوش اخلاقی و رفتار شایسته برخورد کند، این تصمیم برخواسته از عزم و اراده اوست که باعث می گردد تا حدّ زیادی به موفقیت دست یابد.

106- اگر کسی خوش اخلاق و صبور و دارای صفات عالیه باشد، در درجه اول خود شخص است که از آن استفاده و بهره می برد و کسی که از این صفات بی بهره و محروم است، سختی ها و عواقب آن را پیش از همه به خود شخص می رسد.

107- بر مؤمنان است که برای کسب اخلاق نیکو و برخورداری از حسن خلق اهمیت ویژه ای قائل شوند.

108- هر مؤمنی که بردبار و شکیباتر، گشاده رو و درستکارتر باشد، در قیامت بر دیگران مقدم خواهد بود و قرآن کریم در این زمینه می فرماید: «هُمْ دَرَجَاتٌ عِندَ اللهِ؛ هریک از آنان، درجه و مقامی در پیشگاه خدا دارند».