LOGIN
اخلاق اسلامی
alshirazi.org
باورها و خواسته ها
کد 627
نسخه مناسب چاپ کپی لینک کوتاه ‏ 22 آبان 1400 - 7 ربيع الثاني 1443

1- نهاد آدمی مرکب از دو بخش باورها و خواسته ها است. در فرهنگ و تعابیر اسلامی از باورها به «عقل» و از خواسته ها به «شهوات» تعبیر و بر وانهادن خواسته ها و عمل به فرمان عقل تأکید شده است. در حقیقت می توان گفت رمز سعادتمندی، مقدم داشتن حکم عقل بر خواهش های نفسانی است و هرقدر آدمی به این مطلب پایبندی بیشتری داشته باشد، از سعادتمندی بیشتری برخوردار خواهد بود.

2- اگر انسان حکم عقل خود را نادیده گرفته، در پی لذات نفس برآید، دچار پشیمانی دائم می گردد.

3- عمل به باورها هرچند مطلوب نفس آدمی نباشد، ولی ثمرات و برکات درازمدت بسیاری به همراه خواهد داشت.

4- خدای عزوجل قرآن، پیامبران و جانشینان آنان از جمله امامان اهل بیت علیهم السلام را فرستاد تا دلیلی آشکار باشند و حجت بر مردم تمام شود و آنان حق را از باطل بازشناسند. همچنین خدای متعال دو نیروی عقل و نفس لوّامه (وجدان) را در انسان ها به ودیعت نهاد. از این رو، هرکس دلیل آشکار را دید، از دو نیروی عقل و وجدان پیروی خواهد کرد و پیرو باطل به یقین دلیل آشکار نیافته و حجت را تمام ندیده است.

5- خدای متعال در وجود همه ما نیرویی قرار داده که به یاری آن کم و بیش امور نیک و بد را از هم تمییز می دهیم. بکوشیم آنچه را نیک می دانیم و برای آن ارزش قائل هستیم در زندگی و رفتار خود تحقق بخشیم.

6- خدای متعال انسان را آفرید و زن و مرد را به یک اندازه از تمایلات و خواسته ها و همچنین عقل برخوردار کرد تا از آن در بازشناختن درست از نادرست کمک گیرند؛ لذا هرکس از هوای نفس و باورهای [نادرست] خود پیروی کرد، به تدریج به عنصری نامطلوب مبدل خواهد شد و اگر فرمان عقل را بر هوای نفس خود مقدم بدارد، فرجامی ستوده و نیکو خواهد داشت.

7- انسان باید سعی کند در زندگی خود بر باورهایش تکیه کند که تکیه کردن و پایبندی به باورها نعمتی است که خدای متعال به وسیله آن انسان را تفضیل داده است.

8- خداوند به انسان‏ ها حسب عمل‏شان جزا و پاداش مى‏دهد و درجات بندگانش را مشخص می سازد.

9- به طور قطع، خداى عزوجل‏ عمل بندگان را نادیده نخواهد گرفت، بلکه به بهترین وجه آن را جبران خواهد نمود؛ زیرا حضرتش کریم‏ترین کریمان است و هرچه زحمت بیشتر باشد، پاداش نیز بیشتر و برتر خواهد بود.

10- در وجود هر انسان دو دسته از نیروهای متضاد وجود دارد که نقش کلیدی و سرنوشت سازی در سعادت و شقاوت وی ایفا می کند و پیوسته با یکدیگر در کشمکش و جدالند. این دو دسته از نیروها عبارتند از باورها و خواسته ها که از آن ها در لسان قرآن کریم و روایات اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام به «عقل» و «شهوات» تعبیر شده است. در حقیقت راز سعادتمندی انسان ترجیح دادن حکم عقل و باورها بر خواهش ها  و شهوات نفسانی است.

11- انسان های بزرگ و نامدار هیچ کدام بزرگ و نامدار به دنیا نیامدند، بلکه از رهگذر مقدم داشتن باورها بر خواسته ها به این مقام رسیدند. شما نیز اگر خواهان سلامت دین و دنیا و رسیدن به خشنودی خدای متعال هستید، باید پیوسته شهوات نفس را قربانی حکم عقل کنید.